Home Bà tám Tại Sao Việc Bị Từ Chối Lại Đau Đớn Đến Vậy?

Tại Sao Việc Bị Từ Chối Lại Đau Đớn Đến Vậy?

79

Nhà tâm lý học Guy Winch chia sẻ một vài mẹo giúp xoa dịu vết thương khi bị từ chối.

Bị từ chối là nỗi đau mà chúng ta phải chịu đựng thường xuyên nhất trong cuộc sống hằng ngày. Giới hạn của việc bị từ chối từng chỉ gói gọn trong các mối quan hệ thân thiết hoặc việc hẹn hò. Nhưng ngày nay, nhờ có phương tiện giao tiếp điện tử, các trang mạng xã hội và ứng dụng hẹn hò, mỗi người chúng ta đều được kết nối với hàng ngàn người, bất kì ai trong số đó cũng có thể phớt lờ những bài đăng, những dòng tin nhắn hoặc tiểu sử hẹn hò của chúng ta, và kết quả là ta cảm thấy bị từ chối.

Ngoài những sự việc nho nhỏ kể trên ra, ta cũng vẫn dễ bị tổn thương khi phải đối mặt với những sự từ chối nghiêm trọng hơn, lớn lao hơn. Khi bạn đời của ta rời bỏ ta, khi ta bị sa thải, khi ta bị bạn bè sỉ nhục, hoặc bị tẩy chay bởi chính gia đình và xã hội vì lối sống của ta, nỗi đau ấy có thể làm chúng ta tê liệt.

 

Dù mức độ của việc bị từ chối là nặng hay nhẹ, vẫn có một điều không bao giờ thay đổi – nó luôn đau đớn, và nó thường đau hơn chúng ta tưởng.

Câu hỏi là, tại sao? Tại sao chúng ta lại quá để tâm khi một người bạn không “like” tấm ảnh du lịch cùng gia đình mà ta đăng lên Facebook? Tại sao điều đó lại phá hỏng tâm trạng của chúng ta? Tại sao điều gì đó có vẻ không quan trọng lại khiến ta giận dữ với bạn bè hoặc thấy tệ và chán nản về bản thân mình đến vậy?

Tổn hại lớn nhất của việc bị từ chối thường là sự hủy hoại bản thân. Khi lòng tự trọng của chúng ta bị tổn thương sâu sắc nhất, chúng ta lại càng rạch nó sâu hơn.

Câu trả lời là – não của chúng ta được cấu tạo để phản ứng theo cách như vậy. Khi các nhà khoa học đưa con người vào máy chụp cộng hưởng từ (MRI) và yêu cầu họ nhớ lại một lần bị từ chối gần đây, họ đã phát hiện ra một điều tuyệt vời. Những vùng não bộ được kích hoạt khi chúng ta bị từ chối giống với những vùng khi chúng ta trải nghiệm nỗi đau về thể xác. Đó là lý do tại sao dù chỉ bị từ chối nhẹ nhàng, nhưng chúng ta lại đau đớn hơn mình tưởng, bởi vì chúng gợi nỗi đau thể xác (dù đó là nỗi đau tinh thần). Nhưng tại sao não của chúng ta lại được cấu tạo như vậy? Các nhà tâm lý học tiến hóa tin rằng nó đều bắt nguồn từ khi chúng ta là những kẻ săn bắn sống theo bộ lạc. Vì chúng ta không thể tự tồn tại một mình, bị tẩy chay ra khỏi bộ lạc đồng nghĩa với cái chết. Vì vậy, chúng ta phát triển một cơ chế báo động sớm để cảnh báo khi ta có nguy cơ bị “đá đít khỏi đảo” bởi những người cùng bộ tộc – và đó chính là việc bị từ chối. Những người bị từ chối càng nặng nề thì càng có khả năng thay đổi cách cư xử, ở nguyên trong bộ lạc, và truyền lại gen của mình. Đương nhiên, nỗi đau tinh thần này chỉ là một trong những hậu quả khi bị từ chối. Ngoài ra, nó cũng có thể phá hủy tâm trạng và lòng tự trọng của ta, nó lôi kéo sự phẫn nộ và hung hăng trong ta, và nó khiến ta nghi ngờ về nhu cầu được “thuộc về”. Thật không may, tổn hại lớn nhất của việc bị từ chối thường là sự hủy hoại bản thân. Thực ra, khi bị đá hoặc là người cuối được chọn vào đội, phản ứng tự nhiên của chúng ta không chỉ là lặng lẽ tự liếm vết thương mà còn là tự trách móc bản thân một cách nặng nề. Chúng ta than vãn về những khuyết điểm của mình và cảm thấy bản thân thật ghê tởm. Nói cách khác, khi lòng tự trọng của chúng ta bị tổn thương sâu sắc nhất, chúng ta lại càng rạch nó sâu hơn. Làm như vậy thực sự rất có hại về mặt tinh thần và tâm lý nhưng mỗi người chúng ta đều từng làm vậy ít nhất một lần.

Tin tốt là có những cách phản ứng lành mạnh hơn khi bị từ chối, những thứ ta có thể làm để kiềm lại những phản ứng có hại, xoa dịu những nỗi đau và lấy lại lòng tự trọng. Đây là một vài gợi ý:

Không cho phép sự phê bình bản thân lấn át lý trí

Có thể việc liệt kê hết những lỗi lầm của bạn sau khi bị từ chối cám dỗ tâm trí bạn, và có thể việc trừng phạt bản thân vì những gì bạn làm “sai” nghe rất thuận tự nhiên, nhưng đừng! Hãy xem lại những gì đã xảy ra và cân nhắc những việc nên làm trong tương lai, nhưng chắc chắn không có chỗ cho việc tự trừng phạt và phê bình trong khi làm vậy. Nếu bạn nghĩ “Mình nên tránh nói về người cũ trong buổi hẹn đầu tiên” thì tốt. Nhưng nếu bạn nghĩ “Mình là một kẻ thất bại!” thì không tốt chút nào. Một lỗi thường gặp nữa là chúng ta cho rằng việc bị từ chối là việc cá nhân nhưng không phải vậy. Hầu hết các sự việc, dù là chuyện tình yêu, công việc hay xã hội đều gắn với một hoàn cảnh nhất định. Cứ mải miết với những khuyết điểm của mình để tìm hiểu vì sao mọi chuyện lại thành ra như vậy không chỉ không cần thiết mà còn khiến bạn rối trí.

Khôi phục lại giá trị của bản thân

Khi lòng tự trọng của bạn bị tổn thương nặng nề, hãy nhắc nhở bản thân về những điểm tốt mà bạn có (thay vì ngồi liệt kê những điểm xấu). Cách tốt nhất để cảm thấy bản thân có giá trị sau khi bị từ chối là khẳng định những khía cạnh tốt của mình. Liệt kê ra năm đặc điểm quan trọng hoặc ý nghĩa mà bạn có – những điều giúp bạn có một mối quan hệ tốt đẹp (VD: bạn biết cách ủng hộ người khác hoặc luôn sẵn sàng lắng nghe và chia sẻ tâm sự), những điều giúp bạn trở thành một người bạn tốt (VD: bạn trung thành và biết lắng nghe), hoặc những điều giúp bạn trở thành một nhân viên tốt (VD: bạn có trách nhiệm và có đạo đức nghề nghiệp rõ ràng). Rồi chọn một trong năm thứ đó để viết một hoặc hai đoạn ngắn (hãy viết ra, đừng để chúng chỉ là những suy nghĩ trong đầu) về việc tại sao những đặc điểm đó lại quan trọng với người khác, và bạn sẽ thể hiện chúng như thế nào trong thực tế. Phương pháp này sẽ giúp bạn lấy lại lòng tự trọng, xoa dịu đau thương và xây dựng sự tự tin trong tương lai.

Kết nối với xã hội

Là loài động vật sống tập thể, chúng ta cần cảm thấy được cần đến và được quý trọng bởi những nhóm xã hội mà ta là một phần trong đó. Bị từ chối làm lung lay nhu cầu được thuộc về của chúng ta, bỏ lại ta với sự hỗn độn, chênh vênh và bơ vơ. Vì vậy, chúng ta cần nhắc nhở bản thân rằng vẫn có người trân trọng và yêu thương ta để ta có thể cảm thấy được kết nối với mọi người. Nếu đồng nghiệp của bạn không mời bạn đi ăn trưa, chẳng sao cả, thay vào đó, hãy đi uống 1 ly với đội bóng của bạn. Nếu con bạn bị một đứa bạn từ chối, chẳng sao cả, thay vào đó, hãy lập ra một kế hoạch để chúng gặp một người bạn khác nhanh nhất có thể. Và khi bạn có cuộc hẹn đầu tiên với ai đó mà sau khi trở về, người ấy không trả lời tin nhắn của bạn, cũng chẳng sao cả, hãy gọi cho ông bà bạn và nhắc mình rằng vẫn có người thấy hạnh phúc khi được nghe giọng của bạn.

Bị từ chối chưa bao giờ là dễ dàng nhưng nếu biết cách giảm thiểu những tổn thương tâm lý và xây dựng lại lòng tự trọng thì bạn sẽ hồi phục nhanh hơn và tiếp tục cuộc sống ngập tràn sự tự tin khi đến cuộc hẹn hoặc sự kiện xã hội tiếp theo.

Nguồn: A crazy mind

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here